Geef wat van de keizer is aan de keizer, een geef aan God wat God toebehoort

Lucas 20:25

Geef de keizer wat het eigendom van de keizer is, zegt Jezus. En hoe kun je nu weten, wat de keizer toebehoort? Denk aan een denarie; die munt draagt de beeltenis van de keizer. En, vervolgt Jezus, geef aan God, wat het eigendom van God is. Hoe we er achter komen wat God toebehoort, legt Hij niet uit, want dat mogen we zelf ontdekken. Blijkbaar is dat op dezelfde manier aan te wijzen als bij het muntgeld.

Kijk naar wat de beeltenis van God draagt. Jezus heeft het hier over mensen, die geschapen zijn naar Gods beeld – die
dragen het stempel van de autoriteit van God. Hij bedoelt niet, wat er later wel van gemaakt is: dat mensen onbeperkte
macht gekregen hebben om maar met de rest van de wereld te doen wat ze willen. Nee, God heeft vanaf het begin de mensen goed en naar zijn beeld geschapen. Hij heeft hen als vrouw en man toegerust, om met God in volle vertrouwen om te gaan, zijn wil te kennen en in vrijheid te doen wat Hij vraagt. Wie de afbeelding van God draagt, heeft de bestemming, om een leven te leiden dat spreekt van God en heeft als doel om de aarde te bewonen en te beheersen, tot eer van God.

Als gevolg van een vreemde verleiding – zo gaat het verhaal verder – hebben de mensen het vertrouwen in God opgezegd. Daardoor heeft de geschiedenis van heel de mensheid een wending gekregen, die in strijd is met haar bestemming. Nog steeds dragen mensen de afbeelding van God – dat is blijven bestaan. Maar in hun leven heeft de kwade keuze heerschappij ekregen. Mensen hebben te maken gekregen met een macht, waarvan ze zichzelf niet kunnen verlossen. Jezus is het, die met zijn bloed en Geest deze macht komt overwinnen en ons aan zijn beeltenis gelijk maakt. En Hij geeft hier de opdracht: Geef aan God, wat van God is. Maak andere mensen vrij, om in vertrouwen met God te leven en om hun bestemming te bereiken. Zorg ervoor, dat de afbeelding van God in de mensen zichtbaar wordt. In het verhaal over de belastingheffing willen Jezus' tegenstanders, dat Hij een duidelijke tegenstelling maakt tussen de keizer en God. Jawel, zegt Jezus, betaal wat u schuldig bent aan de bestaande politieke orde. Als u voordeel hebt bij de regering van de keizer, zeur dan niet over het betalen van belasting aan de keizer. Maar vergeet niet, waarvoor uiteindelijk elke politieke orde onder de mensen bestemd is: dat u aan God geeft, wat van God is.
Maak mensen, die de afbeelding van God dragen, vrij; u moet de waardigheid erkennen en versterken, waarmee God de mensen heeft bekleed. Dit zou wel eens van belang kunnen zijn voor iedere politicus en ieder, die deelneemt aan het politieke leven als volksvertegenwoordiger of bewindspersoon. Sterker nog, dit is de 'big picture', het complete overzicht voor iedere
vrouw, die meer wil dan alleen leiding geven aan de staatszaken en voor iedere man, die meer wil dan alleen onderdeel zijn van het mechanisme van de keizerlijke belastingen. Goede regering van ons land gaat om het erkennen en verstevigen van de waardigheid van de mensen, die erin wonen. Wanneer je het zo beziet, dan raken we uit de dreigende impasse, die ontstaat zodra we met elkaar praten over een nieuwe, daadkrachtige regering en over de vraag of we die in een zus-of-zo coalitie wensen. Sommige vormen van daadkrachtige regering kun je volgens mij beter maar niet hebben. Dat is omdat mensen
niet willen worden bevoogd of geïntimideerd of beroofd van de opbrengsten van hun eerlijke werk. Even zo goed kun je iets hebben tegen een regering, die alle verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg, openbaar vervoer of elektriciteitsvoorziening enzovoort overdraagt aan zelfstandige ondernemingen. In de praktijk komt dat vaak hierop neer, dat de belangen van de onderneming worden gerealiseerd, waarvoor geen verantwoording in het parlement wordt afgelegd. Evenmin moet je een daadkrachtige regering willen, die op alle resultaten van het bestuur toezicht houdt en alle risico's afdekt door iedere
burger te onderwerpen aan regelingen en eisen. Dit zou wel eens kunnen zorgen voor een sfeer van obsessieve regelgeving, van verlamming van ieder eigen initiatief en een wijdverspreide angst voor alles wat in de toekomst kan misgaan.

Een daadkrachtige regering is, volgens mij, een regering die de burgers niet als afnemers van diensten of als belastingbetalers
ziet, maar van hen juist krachtige, zelfbewuste mensen maakt. Niet door de eigen bestuursverantwoordelijkheid zo klein mogelijk te maken, maar door doelbewust capaciteit te bouwen voor samenwerking van de burgers onderling in Nederland en door de wederzijdse afhankelijkheid en de uitwisseling van vaardigheden en kennis sterk aan te moedigen. Het zou wel eens de taak kunnen zijn van de nieuwe regering, om een maatschappelijke kwaliteitsmarkt te organiseren, waarop burgers samen de goederen omschrijven, die ze samen zoeken en elkaar te bieden te hebben: hun waardigheid. Dat komt volgens mij wel heel
dichtbij wat Jezus noemde: maak de afbeelding van God in mensen zichtbaar.

Chris Koole

Zondagsbrief

Preek van de week

Samen

Kerkradio