Ongelooflijk. Echt ongelooflijk. Ongelooflijk stom, onzorgvuldig en respectloos. Meestal druk ik me netjes uit, maar nu even niet. Hoe kun je zo’n beladen uitspraak gebruiken als kardinaal Simonis deze week bij Pauw en Witteman. Met vandaag de onvermijdelijke verontschuldiging: niet zo bedoeld.
De misbruikaffaire in de katholieke kerk trekt al wekenlang de aandacht, vooral door het niet of nauwelijks reageren vanuit de officiële kerkelijke geledingen. Dat is allereerst en boven alles respectloos naar de slachtoffers. In NRC las ik de terechte opmerking dat het jarenlange verzwijgen van misbruik het grootste schandaal is. Verzwijgen van seksueel misbruik maakt het misbruik minstens twee keer zo erg. Niet reageren is ook respectloos naar alle gewone katholieke gelovigen, die misbruik verafschuwen en veroordelen, maar nu in de verdediging gedrongen worden. Ze moeten antwoord geven op de vraag: hoe kun je lid zijn van een kerk die zo inadequaat reageert op zo’n serieuze beschuldiging? In het kielzog van de katholieke kerk raakt elke kerk natuurlijk beschadigd: het is opnieuw een voorbeeld hoe kerken lang niet altijd voorleven wat ze zelf preken.
Volgens mij is juist de kerk in morele kwesties kwetsbaar. Gelovigen zijn immers gewone mensen. Ze maken dezelfde fouten als anderen, hoe goed ze ook weten hoe het eigenlijk zou moeten. Naast een vergevingsgezinde houding ten opzichte van de mens die fouten maakt, moet er een radicale veroordeling van de fout zelf zijn. Daarnaast is vergeven niet hetzelfde als ongestraft laten. Pas als de kerk dat voorleeft en met deemoed reageert, verdient ze respect.
Adriaan van ’t Spijker (avantspijker@gmail.com)