Zout tekort

Welke plek heeft de kerk nu nog in de samenleving? En welke plek wil de kerk hebben? Welke rol kunnen wij als kerk vervullen? James Kennedy, een Amerikaan die in Amsterdam lesgeeft over moderne Nederlandse geschiedenis, heeft daarover een boek geschreven: Stad op een berg. Hoe kijkt zo’n relatieve buitenstaander tegen onze cultuur en onze kerken aan?

Een van de dingen die hij signaleert, is dat er behoefte is aan een kerk die een contrast durft te vormen met de heersende cultuur.  Die als een stad op een berg, zichtbaar voor iedereen, aanwezig is en stelling durft te nemen. Die een zoutend zout wil zijn.

De recensent van dit boek in de NRC, Herman Amelink, vindt dat te hoog gegrepen. Het is te idealistisch. De moderne, geïndividualiseerde kerkleden (volgens Amelink zijn de kerkleden van tegenwoordig zelfs geseculariseerd!) willen dat helemaal niet meer. Die zijn gehecht aan hun vrijheid en willen niet verplicht worden in contrast met de heersende cultuur te leven. Tegenbewegingen zijn gevaarlijk, zo schrijft Amelink. We moeten niet te veel van mensen verwachten.

Dat klinkt natuurlijk vroom:  verwacht het niet van mensen. Het klinkt mij echter ook wel wat te gemakkelijk in de oren. Ja, het is idealistisch zijn om als kerk het contrast in de maatschappij te willen zijn, een stukje hemel op aarde zichtbaar te maken. Maar als de kerk zelf niet meer het zout in de maatschappij wil zijn, dan is de kerk overbodig geworden en ontstaat er in de maatschappij tekort aan zout.

Adriaan van ’t Spijker (avantspijker@gmail.com)