We luisterden vervolgens naar mevrouw Postma, werkzaam bij een adviesbureau sociale vraagstukken in de provincie Utrecht en tijdens deze middag onze lesgever. Zij legde ons uit dat de burgerlijke gemeente vandaag niet aan alle vraag naar individuele zorg en ondersteuning kon voldoen. En dat wij als burgers onmisbaar zijn voor de gemeentelijke overheid doordat we informele zorg aan anderen geven. Of misschien kan ik beter schrijven, dat mevrouw Postma vertelde, dat we niet verkeerd bezig zijn, als we ons eigen gezonde verstand gebruiken en als we gemeende belangstelling hebben voor mensen bij ons in de buurt, die het niet helemaal alleen redden. Het nieuwe in haar verhaal was, dat we over de aanpak van deze informele zorg wel goed moesten nadenken.

De belangrijkste vraag is: Hoe versterken we door onze zorg de eigen kracht van mensen ? Dat heet in het Engels empowerment, ‘in eigen kracht zetten’ en het woord wordt in de politiek en in de populaire psychologie tot vervelens toe gebruikt. Maar ik snap wel, wat ermee bedoeld wordt in verband met zorg. Het maakt nogal wat uit, of iemand die geen maaltijden thuis kan koken van een buurman hoort: “U kunt ook een kant-en-klare maaltijd aan huis laten bezorgen?” Of dat er gezegd wordt: “Wat vindt u ervan om in het Dienstencentrum te gaan eten ? Dan ontmoet u ook andere mensen.”

In onze zorg voor een ander kunnen we ons ook duidelijk richten op resultaat. Iemand zegt: “Ik weet het niet meer. Ik moet mijn huis uit. En hier is nog een doos met onbetaalde rekeningen.” Je kunt dan reageren met: “Hoe is dat nu allemaal gekomen ?” Maar het kan ook anders: “Oké dan. Eerst deze situatie onder controle krijgen en dan een plan maken voor de rest.” Dit en nog veel meer praktische aanwijzingen over hoe we konden werken, kregen we mee in het lesmateriaal aan het einde van de middag.

Ik moest wat wegslikken, toen ik in het lesmateriaal van mevrouw Postma een idee las dat de gemeentes een basisbedrag per wijk voor de informele zorg zouden moeten klaar leggen. En in achterstandswijken zou dit bedrag hoger moeten zijn, omdat we dan harder ons best moeten doen om er wat van te maken. Tenminste, als we informele zorg konden geven, gericht op het versterken van de eigen kracht van anderen en de sociale netwerken.

En als de gemeentes konden besparen op de kosten individuele ondersteuning van bepaalde burgers. Maar het lijkt me geen echt goed idee. Waarom zouden we bij de informele zorg niet gewoon doen wat we kunnen en daarop trots zijn, omdat we onze beste krachten gegeven hebben ? Ik weet ook wel, dat alleen de zon iedere dag gratis en voor niks opgaat. En dat het billijk is, om gemaakte onkosten vergoed te krijgen. Maar als de gemeentelijke overheid ons goede burgerwaarden wil bijbrengen, dan leert ze ons ook dat we ons kunnen inzetten voor anderen, zonder dat we een beloning ervoor terug verwachten. Maar goed – op dit puntje na, was het een heel informatieve bijeenkomst, daar in het wijkcentrum
van Lopik.

ds Chris Koole

Volgens mij is dat de mooiste fantasie die er is: uiteindelijk zijn we niet zelf verantwoordelijk voor wat we doen. Dat zouden we graag willen! Niet als het ons goed gaat, maar wel als we iets hebben gedaan dat we liever niet hadden gedaan. Had God ons maar anders moeten maken. Dat laatste zal Dick Schwaab natuurlijk niet zeggen, want ik denk niet dat hij in God gelooft.

Al sinds er mensen zijn, proberen ze onder hun verantwoordelijkheid uit te komen. Het komt er altijd weer op neer dat iemand of iets anders schuld heeft aan ons gedrag. Volgens mij is de enige manier om aan je verantwoordelijkheid te ontkomen, je verantwoordelijkheid nemen en je fouten aanpakken. Dat is de enige manier waarop de wereld beter wordt.

In verkorte vorm ziet onze tekst er als volgt uit:
Johannes 21: 15-17
vs. 15 Jezus zei: Simon, zoon van Johannes, heb je me lief?
Petrus antwoordde: Ja, Heer, u weet dat ik van u houd.
Hij zei: Weid mijn lammeren
vs. 16 Nog eens vroeg hij: Simon, zoon van Johannes, heb je me lief?
Hij antwoordde: Ja, Heer, u weet dat ik van u houd.
Jezus zei: Hoed mijn schapen.
vs. 17. Voor de derde maal vroeg hij hem: Simon, zoon van Johannes,
houd je van me?
Petrus (…) zei: Heer, u weet (…) dat ik van u houd.
Jezus zei: weid mijn schapen.
(…) Daarna zei hij: Volg mij.

Het gaat ons nu om de namen. Er gebeurt nog veel meer in deze korte tekst, het is net een maggiblokje, je kunt er wel een hele pan linzenmoes van koken, maar we beperken ons nu en letten alleen op het gebruik van de namen Simon, zoon van Johannes en Petrus.
–
We gaan even helemaal terug naar het begin van het Johannes evangelie. In Johannes 1:42 wordt Simon, de zoon van Johannes geroepen door Jezus. Om hem te volgen. We lezen dan: Jij bent Simon, de zoon van Johannes, maar voortaan zul je Petrus heten (dat is: rots). En in Mat 16: 18 legt Jezus uit waarom juist deze naam: Jij bent Petrus, de rots waarop ik mijn kerk zal bouwen.
Een naam in de Bijbel is je roeping. Je programma.

De naam Jezus betekent: God zal redden. Het levensprogramma van Jezus is dus: mensen redden namens God en voor God.
Jacob kreeg op een gegeven moment een nieuwe naam. Jacob betekent: hielenlichter, bedrieger. Als Jacob na lange omzwervingen terugkeert in Kanaän, geeft God hem een nieuwe naam. Jacob wordt Israël, en dat betekent: Strijder met God. Maar vervolgens worden de namen Jacob en Israel in het OT wel door elkaar gebruikt. Jacob wordt Israel, maar hij blijft ook Jacob.
Simon krijgt een nieuwe naam, een nieuw levensprogram: hij moet de rots zijn waarop Jezus kan bouwen.
Maar, wanneer we de evangeliën lezen, dan valt op dat hij, vaak met beide namen wordt aangesproken: Simon Petrus. (bijv. Joh 18: 15). Net zoals Israel ook vaak met zijn oude naam Jacob wordt aangeduid.
Want: je oude leven, je oude identiteit schudt je niet zomaar van je af. Zo werkt dat niet bij mensen. We kunnen een nieuwe weg inslaan, een nieuwe roeping krijgen, goede voornemens doen (1 januari, … weet u ze nog?). Maar ons karakter veranderen we niet zomaar.
We kunnen Pasen vieren…Kerst en Pinksteren… maar een week later hebben we heus geen ander karakter.

Lees meer…

Ik ben zo vrij u een menusuggestie te doen: serveer op Pinksteren eens een vlaflip als dessert. Hij is een beetje uit de mode geraakt, maar in mijn kinderjaren was de vlaflip een begrip. Een verjaardag was bij ons thuis pas een verjaardag, als de maaltijd werd afgesloten met een vlaflip. Voor wie er nog nooit een heeft gemaakt, volgt hier het eenvoudige recept.

Neem een hoog glas, giet een laagje siroop (sinaasappelsmaak is het beste!) op de bodem, vul het glas verder op met een scheut yoghurt en een even grote scheut gele vla. Klaar is Kees. Wanneer we er met een ijslepel voorzichtig doorheen roeren, verandert de vlaflip langzaam in witgeel marmer waar van die mooie oranje aderen doorheen lopen. De vlaflip kan nog van een paar extra’s worden voorzien. Zo kunnen we het dessert een muts van slagroom opzetten. En op die muts kunnen we het weer hagelslag laten regenen. Eet smakelijk!

Maar de vlaflip is meer dan zoetigheid. De vlaflip vertelt ook een verhaal. Wie oren heeft die hore… Eens hoorde een man een stem. Abram, zo heette de man, beantwoordde de stem door op reis te gaan naar het Land van de Belofte. Gaandeweg veranderde Abram in Abraham, want zijn leven kreeg een nieuwe smaak en kleur. God had zijn Geest in het hart van Abram gegoten als siroop in een glas water.
Op gezette tijden, meestal als het niet goed ging, hoorde het volk dat uit Abraham zou voortkomen, de stem van God opnieuw. Dan stond het volk op, kwam weer in beweging en hervatte de reis naar het Land van de Belofte. En het leven hervond de smaak en kleur uit de tijd van Abraham. Telkens weer goot God zo een nieuwe scheut Geest in de harten van de Israëlieten. De schrijvers van het volk besloten om hun belevenissen met God vast te leggen in verhalen, wijsheden, profetieën en liederen. God hielp hen door een flinke scheut heilige Geest te gieten in de inkt waarmee ze schreven.

In het midden van de tijd (later zijn we over het ‘jaar 0’ gaan spreken) goot God zoveel van zijn liefde in het hart van een mensenkind, dat mensen die hem ontmoetten het gevoel kregen God zelf te zien en te horen. Zijn naam was Jezus en hij werd geboren in Bethlehem. Nog altijd worden harten gevuld met geloof, hoop en liefde wanneer mensen samenkomen in zijn naam. Opnieuw stonden er schrijvers op die de woorden en daden van deze Jezus vastlegden in allerlei geschriften. Ook de belevenissen en de gedachten van de eerste volgelingen van Jezus werden beschreven. Weer vermengde God de inkt van de schrijvers met flink wat heilige Geest, zodat de geschriften stuk voor stuk een bijzondere overtuigingskracht kregen.

Tot op de dag van vandaag worden de oude maar altijd weer nieuwe verhalen over God en Jezus gelezen en uitgelegd en overdacht. Wanneer dit gepaard gaat met een geopend hart en een oprecht gebed, geeft Gods Geest vleugels aan ons luisteren. En dan kan het wonder gebeuren dat wij opnieuw in beweging komen en verder trekken op de weg naar het Land van de Belofte. Dan gaat de Bijbelse geschiedenis over in een Bijbels geschieden. Dan veranderen oude woorden in nieuwe daden. Dan geeft Gods Geest ons leven opnieuw kleur en smaak. De heilige Geest is, kortom, de siroop die iets heerlijks, iets heiligs maakt van onze werkelijkheid.

Vorig jaar kregen alle kerkgangers na de Pinksterdienst een ijsje. Dat was het gevolg van een belofte die tijdens de Paasdienst opeens spontaan in mij opwelde. We gaan geen gewoonte maken van dat Pinksterijsje. Maar niets houdt u tegen om dit jaar met Pinksteren thuis een zoete hap met een goed verhaal te serveren: de onvolprezen vlaflip.

Ds. Frans Willem Verbaas

P.S. Even googelen leert mij dat de vlaflip nog steeds bestaat en in de supermarkt zelfs kant en klaar in een pak verkrijgbaar is. Maar de echte vlaflip wordt uiteraard met de hand gemaakt!

En daarvoor beginnen we bij het eerste Bijbelboek. Genesis 13 is een hoofdstuk uit het reisverslag van Abra¬m (hij heet dan nog geen Abraham) en Sara, en hun neef Lot. Hun reis is geen vakantie¬reis. Hun reis is een zoektocht naar het land van de belof¬te. En Abram en Lot spelen tijdens die zoektocht de rol van twee tegenpolen. Daarbij is het de rol van Lot om des te duidelijker uit te laten komen wie Abram is.

Genesis vertelt hoe Abram wegtrok uit het heidense Haran, zoals de Heer tot Hem gespro¬ken had. En, staat er dan: Lot ging met hem mee (Gen.12:4). Wanneer Abram op een gegeven moment in Egypte terechtkomt en daar weer wegtrekt, staat er opnieuw: en Lot ging met hem mee.(Gen. 3:1). Lot volgt Abram als een schaduw – want Lot is ook Abrams schaduwzijde. Lot is Abrahams oude, heidense ik, dat als een lastig stukje plakband aan hem blijft kleven. (Zoals zoveel mensen periodes hebben van ongeloof, aanvechting…).

Op een gegeven moment, na de nodige avonturen in Egypte, komen Abram en Lot in Kanaan aan. Het gaat hen voor de wind: Abram was bijzonder rijk, hij had veel vee, zilver en goud. En ook Lot, die met Abram was meegekomen, bezat schapen en geiten en runderen en tenten. Samen bezaten ze zelfs zoveel dat er te weinig land was om bij elkaar te blijven wonen. Letterlijk staat het: het land kon niet dragen, dat zij tezamen bleven wonen. En daar¬door ont¬staat er twist tussen de herders van Abram en de herders van Lot. Ruzies zijn altijd vervelend, en fami¬lieruzies grijpen nog veel dieper. Maar Abram blijkt goed in conflictbeheersing. Abram zegt tegen Lot. Waarom zouden we ruziemaken, jij en ik, of jouw herders en de mijne? Wij zijn toch familie? Kies maar waar jij wilt wonen: als jij links gaat, ga ik rechts; als jij naar rechts gaat, ga ik links. De oplossing van het conflict begint ermee dat Abram de ander voor laat gaan. Abram wil de minste zijn – en daarin is de aartsvader groot.
En dan gaat Lot de rol spelen die hij telkens speelt: de rol van Abrahams andere, heidense, oude ik.

We lazen: Lot liet zijn blik rondgaan en zag hoe rijk aan water de hele Jordaanvallei was; voordat Sodom en Gomorra door de Heer werden verwoest, was de vallei tot aan Soar toe even waterrijk als de tuin van de Heer en als Egypte. Daarom koos Lot voor zichzelf de Jordaanvalei en trok in oostelijke richting.

Geoefende Bijbellezers voelen nu nattigheid. Maar Lot ziet alleen wat hij ziet. Alleen de mooie buitenkant: een vruchtbare en rijke streek – en op dat oppervlakkige zien vaart hij vervolgens blind. Lot gelooft, Lot vertrouwt alleen zijn ogen! Dat is het zien van de heidenen. Lot kijkt niet verder dan de buitenknat. Vraagt zich niet af: wat doen de mensen in Sodom en Gomorra met de vruchtbaarheid en de rijkdom van het land? Lot ziet alleen de ogenschijnlijke voorspoed van de streek, en handenwrijvend scheidt Lot van Abraham en trekt naar het oosten. Hij slaat zijn tenten op bij de steden in de vallei. Zijn woongebied srekte zich uit tot aan Sodom… Ogenschijnlijk heeft Lot de goede keuze gedaan.

Lees meer…