En zoek die gemeenschap met God

God is licht en in Hem is geen duisternis. Zo spreekt de Heer vandaag tot ons in Zijn woord. God is licht en in Hem is geen duisternis.

In een wereld waar de duisternis ons overvoert. Waar lichamen worden verminkt en mensen doelloos worden neergeschoten. Frankrijk, Tunesië. En op veel grotere schaal verder weg in Syrië en op talloze andere plekken.

Strijdbare kreten klinken van ministers en media. Handen af van onze vrijheid! We willen het graag geloven en roepen misschien wel net zo hard mee. Want de angst die terreur zaait is ongekend. De ongrijpbaarheid. De wreedheid. Islamitische Staat lijkt steeds dichterbij te komen en tart het Westen met grof geweld.
Het maakt ons vaak angstig en boos. We verliezen de grip op alles wat we hebben opgebouwd en waar we ons vertrouwen op stellen. Een veilige en welvarende samenleving. Een rustig leefklimaat en vrede binnen onze grenzen.

Is het daarom dat het Griekse spel rond de euro zo hard gespeeld wordt? En dat de grenzen zo strak worden toegesloten? Asielzoekers zo wanhopig worden geweerd? Omdat onze ruimte, voor zover die al van ons is, gedeeld moet worden. Ons geld verdeeld.

Het is de onrust en de verwarring waar we in leven. Naast de verstikkende duisternis die er zomaar kan zijn in je eigen hart. Als de toekomst wordt afgebroken. Je ziel zwaar geworden is. Als wanhoop of verbijstering je de adem benemen.

Temidden van dat alles laat God ons zichzelf zien.
Hij is licht en er is geen spoor van duisternis in Hem.

Het maakt mij stil. Met diep ontzag hoor ik dit woord waarin iets zichtbaar wordt van de diepte van God. Van Hem die zo groot is dat Mozes slechts zijn achterste delen kon aanschouwen. Wie kan God zien en leven? (Ex. 33)

Of, zoals de Amerikaanse essayist Christian Wiman schrijft in zijn aangrijpende meditaties: “…grace woke me to God’s presence, but also to his absence.” (My bright abyss, p. 12). Enigszins vrij vertaald: door genade ontdekte ik Gods aanwezigheid, maar ook zijn afwezigheid.
Gods aanwezigheid heeft ook iets van verborgenheid in zich. Wij kennen Hem niet ten volle.

Maar in die verborgenheid, in het mysterie, maakt God zich bekend. Dat alleen al is evangelie op zich. God is er en Hij openbaart zich aan ons. Wat mij moeten weten, wat tot onze redding dient, dat onthult God van zichzelf. Niet als een abstract en vaag gebeuren. Maar heel concreet en werkelijk in zijn zoon Christus Jezus. Hij die het leven is. Johannes heeft Hem zelf gezien en aangeraakt. God is een levende God.

En van Jezus heeft Johannes die grote woorden gehoord: God is licht en in Hem is geen duisternis. Geen woorden die hij zelf verzonnen heeft. Zomaar opgeschreven, omdat het wel goed klonk. Prachtig, ja en amen. Nee, hij heeft ze gehoord van Jezus zelf. Jezus Christus wijst ons op God de Vader. Hij is licht. Niet, hét licht. Maar ‘licht’. Wil je weten wat werkelijk licht is, dan moet je bij God zijn.

Verhouding God en mens
Woorden die mij stil maken. Maar ook beschaamd. Ze maken tot het uiterste zichtbaar hoe het ervoor staat tussen God en mens.

God is licht. Wij zien Hem in zijn zoon Jezus Christus. Maar dat licht onthult tegelijk heel pijnlijk wie wij zijn voor God. Duisternis en zonde. Grote woorden die de apostel gebruikt. Zo benoemt Johannes de duisternis. Als zonde en liefdeloosheid. Heftige woorden. Zo is ons hart. Al sinds mensenheugenis. Donker en vol van ongerechtigheid.

Johannes kent de tegenwerpingen en benoemt ze ook. Als we zeggen dat we geen zonde hebben, dan misleiden we onszelf, zo schrijft hij. Als we beweren dat we nooit zondigen, dan maken we God tot een leugenaar. En klip en klaar: als we zeggen dat we bij God horen, maar we gaan onze weg in de duisternis, dan liegen we. (1 Joh. 1: 6-10)

De apostel leidt zijn brief niet in met aardige en gemakkelijke woorden. Eerder doet hij je wat ongemakkelijk schuifelen op je stoel. Zijn woorden maken mij ongerust en het kan niet anders of je werpt een blik naar binnen. Hoe staat het er voor met mijn hart? Hoe sta ik voor God?

Dat treft mij ook in die woorden van Johannes. Hij schuwt de ongemakkelijkheid niet. Pijnlijk duidelijk wijst hij ons er op hoe het er voor staat. God is licht. In de mens is duisternis. Is dat genadeloos, onbarmhartig? Onrealistisch misschien? Valt het wel mee met de mens. Zijn we uiteindelijk geneigd tot het goede.

Of is dit de werkelijkheid. Dat al sinds mensenheugenis wordt gezondigd. Dat er krachten aan ons trekken die je bij het goede vandaan houden. Je wegtrekken bij God vandaan. Let daar eens op in je eigen leven.

Maar zonde is geen lot. En God is licht. Dat is de andere werkelijkheid. Voluit evangelie! God is licht. En Hij laat het er niet bij zitten. Erken voor Hem hoe je hart is. Belijd voor de Heer je onwilligheid, je gemakzucht, je ongeloof en je schuld. Hij is altijd bereid om je te vergeven door het bloed van zijn Zoon. Het kruis van Christus is de hoop van de wereld. Door Hem is de weg naar de Vader geopend.

Het is de lichtkant van het evangelie. Schuld wordt vergeven. En er ontstaat ruimte. De ruimte van God waarbinnen wij mogen leven.
Is het uiteindelijk niet heel heilzaam en goed om te erkennen wie je bent voor God? Het is onvoorstelbaar moeilijk en hard om in te zien. Niemand belijdt graag de duisternis van zijn hart. Je ziet dat in de politiek, maar ook in je eigen leven. Hoe moeilijk is het om je schuld te erkennen.
Maar hoe bevrijdend als je voor Gods aangezicht je hart opent. In alle eerlijkheid en oprechtheid.

En zo openbaart God ons wie wij zijn voor Hem, en bovenal wie Hij is voor ons. Een God van licht en van genade, door Christus Jezus.
En dan ontstaat er volop ruimte om te leven. Dankzij Hem die het leven zelf is. Ergens laat je iets los. Laat je jezelf los. Om van Christus een nieuw leven te ontvangen met Hem.

Is dat geen evangelie om bij op te ademen? In een klimaat waar alle verantwoordelijkheid bij jezelf wordt gelegd. Waar je constant terug geworpen wordt op jezelf. Je eigen ik als het licht in je leven. Waardoor langzaam het licht van God dooft en het op een gegeven moment lijkt of Hij er niet meer is. Versluierd door alle duisternis om ons heen. Je staat er toch ook zelf voor, vandaag de dag? Geroepen om je dromen waar te maken en je plannen tot een succes te doen worden.

Het evangelie wijst een andere weg. Een begaanbare weg. Hoe? God zelf komt tot jou. In het leven van alledag. Toen, bij Johannes. Bij de vroege kerk. En steeds opnieuw maakt Hij zich aan ons bekend. Scherp, kritisch. Hij toont de schaduwplekken van het bestaan. Maar ook genadig en heilzaam. Hij overstroomt jou met zijn licht. Om je schuld te vergeven. Je hart te genezen. Hij geeft jou het leven tot in eeuwigheid.
Ook voor de tieners die hier vanmiddag zijn. Het is een vraag die je hoe dan ook gesteld wordt. Als je hem zelf niet stelt, dan vraagt één van je vrienden het wel een keer. Wie is God? Is God er wel? Je kunt er flink mee bezig zijn. Neem deze woorden eens mee voor jezelf: God is licht, in Hem is geen duisternis. Heb je God zo leren kennen? Of Hij is voor jou verduisterd en weet je niet waar je Hem vinden kunt?
God is licht, in Hem is geen duisternis. Het zijn woorden om te laten bezinken, om eens over te peinzen als je op de fiets zit onderweg naar school of even wegdroomt tijdens een les. Zo wil God voor jou zijn. Als een licht in je leven.
Volgende week zien we elkaar op kamp. Dan hebben we alle tijd om er nog over door te praten!

Tot slot: Gemeenschap met apostelen, God de Vader en de Zoon
Johannes schrijft zijn brief, opdat er een gemeenschap ontstaat van geloofsgenoten. Die wortelt in de gemeenschap met God de Vader en zijn zoon.
Johannes is een apostel. Een ooggetuige van het evangelie van Jezus Christus. Met eigen ogen heeft Johannes Hem gezien. Hij leeft en Hij is bij ons! En dat verkondigt Johannes. Een verkondiging die klinkt tot op de dag van vandaag. En als wij zo dat woord horen, het getuigenis van Johannes, dan bidden wij dat door de heilige Geest Christus werkelijkheid wordt in ons leven.

Het Woord van God verkondigen. Het is mijn roeping als predikant, zojuist bij de bevestiging heeft dat opnieuw geklonken. Een roeping die ik met vreugde aanvaard, omdat het evangelie van Jezus Christus mij heeft geraakt tot in de vezels van mijn ziel. God is de God die leeft en door Zijn woord tot ons spreekt. Het is mijn verlangen om vanuit dat geloof en die hoop gemeente van Christus te zijn. Om samen het Woord te horen en te verstaan. Opdat Christus werkelijkheid wordt in ons leven.

Is dat wat er gebeurde toen president Obama in een volle kerk Amazing Grace inzette en iedereen meezong? De slachtoffers van de racistische aanslag op een zwarte kerk in Charleston werden afgelopen week herdacht. Obama hield een bewogen toespraak en sprak over de genade die de slachtoffers bij God gevonden hadden. Aarzelend, maar krachtig zette hij het slavenlied in: Amazing grace. Genade zo oneindig groot. En heel de kerk zong mee.

Het is de ziel van de kerk. Diepe verbondenheid met God de Vader, door zijn zoon Jezus Christus. Wat hebben we dat ontstellend hard nodig. Die nauwe verbondenheid met God. Voed jezelf met zijn Woord. Leg je oor te luisteren. En zoek die gemeenschap met God, persoonlijk, als kerk. Om steeds te horen en te ervaren: God is ons licht die mijn duisternis verdrijft.

Lof zij U Christus, tot in eeuwigheid! Amen.

Zondag 28 juni 2015, 15.00 uur
Bevestiging en intrede
Schoonhoven (De Hoeksteen)
1 Johannes 1
Ds. Hanneke Ouwerkerk