Kun je de Bijbel in enkele woorden samenvatten?

“Mijn enige antwoord op die vraag is, dat ik in die verhalen telkens weer ontdek dat God op zoek is naar mij. Ondanks mijn twijfel, ondanks mijzelf, ondanks de wereld. Ondanks alles is God op zoek naar mij.”

Wie zich tot taak stelt de Bijbel samen te vatten, legt zichzelf een aanzienlijke taak op. In de geschiedenis is het dikwijls geprobeerd, met wisselend succes. Nu eens lag het accent op de genade, dan weer op de zonde. En anders was het wel bevrijding. Ook onder rabbijnen was de vraag naar een samenvatting niet ongebruikelijk.

En zo geeft ook Jezus zijn befaamde samenvatting: ‘God liefhebben met heel je hart, met geheel je ziel en geheel je verstand. En je naaste als jezelf. Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat’.

Wie echter zelf woorden wil kiezen voor een samenvatting, krijgt het onvermijdelijk moeilijk. Zesenzestig Bijbelboeken, geschreven in een periode die meer dan duizend jaar beslaat, laten zich nu eenmaal niet zo maar op één noemer brengen. In de Bijbel zijn ook nog eens alle mogelijke literaire vormen bij elkaar gebracht. We treffen liederen aan en historische boeken, er zijn profetieën, brieven en evangeliën. En al die geschriften zijn vervaardigd door tientallen auteurs en waarschijnlijk zelfs meer.

Want ze zijn vaak meermalen geredigeerd, soms samengevoegd dan wel gesplitst, ook nog talloze malen vertaald en uiteindelijk bijeengebracht op ruim 1700 dichtgedrukte pagina’s. Je moet waarlijk over veel moed beschikken, wil je de kloeke bibliotheek die Bijbel heet, in een paar woorden willen resumeren. Naar de mens gesproken lijkt het mij eerder overmoed.

Ds. Peter Verhoeff in de Doornse Catechismus’