Omdat Hij niet ver wou zijn, is de Heer gekomen

Wat beheerst het denken van onze tijd? Is dat, als je het goed beschouwt, niet het zogenaamde marktdenken, het denken in vraag en aanbod? Op nagenoeg alle terreinen van onze samenleving heerst de gedachte van de verkoopbaarheid van een product…

In de politiek speelt in toenemende mate het electoraat, het kiezersvolk een beslissende rol. We kunnen als Tweede Kamerleden wel vóór dat wetsontwerp zijn, maar hoe zal dat vallen bij de mensen die gewend zijn op onze partij te stemmen?

Ook bij culturele instellingen wordt in toenemende mate gerekend met kwantitatief succes: waar krijgen we de zaal echt mee vol?
In de media overheersen in de keuzes die gemaakt worden de kijkcijfers. Je kunt het betreuren of niet, het is vandaag helaas niet anders: het criterium voor kwaliteit is kwantiteit geworden.

Waar is de kerk nu binnen dit spectrum? Ik hoor vanuit Utrecht (Landelijk Dienstencentrum) alsmaar geluiden over een wervende kerk… De kerk moet weer ‘smoel’ krijgen, las ik laatst. De kerk moet zich afstemmen op de religieuze behoeften van kerkleden, op in elk geval het nog meelevende deel. Van belang is hoe en hoe lang dominees preken en waarover: a.u.b. bij de tijds! Welke liederen zingen we daar: niet zo moeilijk graag, kunnen we niet iets van André Hazes leren ? Er gebeurt soms al iets in die richting…

Maar wat lastig nu, want nu is daar die onmogelijke bijbel… Een boek waarvan we hopen dat het over zingeving gaat en hoe je gelukkig, maar ook ethisch verantwoord leven kunt, voor het goede kiest en niet verkeerd. Maar wat een teleurstelling: dat boek is zo weerbarstig ! Het stelt eerder vragen aan je dan dat het antwoorden geeft. De klacht, de schreeuw vanuit nood of onrecht is nadrukkelijker aanwezig dan de glimlach van Boeddha – en als we zoeken naar een succesvolle God komen we een gekruisigde tegen…..

Dat betekent: we moeten de bijbel vertalen naar nu, naar de mensen van nu… En gelukkig, daar worden pogingen toe gedaan. Alleen maar toe te juichen!

Nu gaat het mij over de jongste poging : de Bijbel in Gewone Taal, onlangs uit gekomen, vers van de pers. Ze pretendeert de bijbel dichterbij te brengen, dichterbij de mensen van die marktdenkenwereld. In het Voorwoord wordt gesteld: Zo zullen veel lezers op een nieuwe manier ervaren wat de bijbel voor hen betekent. Als ik de bedoeling goed begrijp kunnen we nu uit de mond van de oude Mozes poldernederlands horen klinken en kan Jezus rustig een woordje meespreken aan tafel bij Pauw (voorheen Pauw en Witteman). Begrijpelijke taal!

Helemaal vóór, zou ik zeggen, niets op tegen, maar – het streven van de oude Statenvertalers, om dicht bij de oorspronkelijke Hebreeuwse en Griekse tekst te blijven moet toch rechtop blijven staan, willen wij ook vandaag verstaan wat die schrijvers van toen ook nu nog te zeggen hebben. Dan blijken er bepaalde grondwoorden, grondbegrippen te bestaan die je niet zo maar kunt wegvertalen. Je mist dan wat de auteur precies wil zeggen, de portee … Met een voorbeeld wil

ik dat illustreren: de doop van Jezus door Johannes de Doper, (Matth. 3 : 13 – 17). Het is een gebeuren om even bij stil te staan, het onthult namelijk iets wezenlijks over Jezus, je zou kunnen zeggen over zijn identiteit, waarvóór Hij is gekomen, niet ondienstig om daarover iets te horen nu het Advent is en het Kerstfeest aan- staande.

In het dialoogje dat voorafgaat aan de doop, maakt Johannes bezwaar: “Dit is toch de omgekeerde wereld: u zou mij moeten dopen!” Dan reageert Jezus door te zeggen dat het zo móét…… : “Aldus betaamt het ons alle gerechtigheid te vervullen”. In de Bijbel in Gewone Taal staat dan dit : “……..toch moet je het doen, want wij moeten alles doen wat God van ons vraagt”…..

Wat blijkt nu: het woord gerechtigheid is wegvertaald, verdwenen, een grondbegrip in de Hebreeuwse bijbel, en dat had hier nu juist moeten klinken!

Goed verstaan heeft dit woord alles te maken met recht-trekken, maken dat de dingen op hun plaats, de door God bedoelde plaats, komen. Helaas wordt dit woord steeds weer alleen gezien binnen het raam van een straffende gerechtigheid, maar in het licht van de Schrift gaat het in de eerste plaats tegen de scheefgroei waarin deze wereld terechtgekomen is: zoveel onrecht, zoveel ongelijkheid, het wegzetten , het onderdrukken van mensen. Gerechtigheid heeft in de bijbel te maken met het partijtrekken voor hen die niet meetellen, ja van wie de menselijkheid wordt geschonden.

Jezus kiest bewust voor de doop, deze doop: mét de anderen, die massa van Jezus dagen: “……toen liep Jeruzalem en heel Judea en de gehele Jordaanstreek tot hem (Johannes de Doper) uit en zij lieten zich door hem dopen……” Allemaal mensen met een schuldprobleem? Zij zullen zich niet meer schuldig hebben gevoeld dan u en ik als we aan onze tekorten denken. Het ligt anders.

We weten dat de meerderheid van de mensen in Jezus’ dagen , de mensen die Hij ontmoette, lees de evange- liën er maar op na, het niet al te best hadden, onder- drukking, armoede, dagloners, die van de hand in de tand moesten leven, gehandicapten voor wie er geen voorzieningen waren, evenmin als voor weduwen en wezen, enz enz. In deze doop stelt Jezus zich solidair met hen op, vinden zij Jezus aan hun zijde.

Wat ik nu bedoel te zeggen: het woord GERECHTIGHEID moet rechtop blijven staan, daar in Mattheüs 3, willen we verstaan over Wie het gaat wiens geboorte we met Kerst vieren. Er is er Een ons in voorgegaan en wijst ons hoe wij vandaag ons moeten opstellen als het gaat over zovelen die vandaag in de knel zitten en van wie het bestaan zo eindeloos uitzichtloos is. Hij maakte het zichtbaar en tastbaar, zoals in dat Kerstlied van Huub Oosterhuis het zo duidelijk klinkt :

“Omdat Hij niet ver wou zijn, is de Heer gekomen / midden in wat mensen zijn / heeft Hij willen wonen .Je kunt er aan toevoegen: Ging Hij toen en daar het water in!

Een goede en mooie, gezegende Kerst toegewenst !

Ds. P.S.Veldhuizen

2 gedachten over “Omdat Hij niet ver wou zijn, is de Heer gekomen”

  1. Wat een prachtige overdenking van ds. Veldhuizen! Scherpe analyse van de kerk en met name van de nieuwste zogenaamde “bijbel”, die geen Bijbel meer is.
    Dank!
    Cobi

  2. Bedankt voor deze mooie overdenking, ds. Veldhuizen. Fijn dat u ons er op wijst dat geloven iets meer is als het consumeren van hapklare brokken, maar dat het ‘Boek voor het leven’ , alleen door dicht bij de grondtekst te blijven, ons zijn ware rijkdom wil laten zien.
    Bedankt Theo Voorrips

Reacties zijn gesloten.