Pauzepreek

Afgelopen vrijdag was het precies 20 jaar geleden dat de eerste GSM-telefoon werd geïntroduceerd. Het begin van de mobieltjes. Geweldig. Maar ook: veel onrust. Sindsdien zijn we allemaal altijd bereikbaar. Moeten we vaak altijd bereikbaar zijn. Tot op onze vakantieadressen waarnaar we onze mobieltjes en de smartphones en de laptops met internetverbinding gewoon meenemen.

Ik herinner me een buurman op de camping die dagelijks hele zakelijke gesprekken hield. (Ik had er meer last van dan hij.) Heel wat mensen worden moe van onze snelle wereld.
Soms zijn hele landen moe. Griekenland is moe. In Nederland zijn we ook vaak moe, nu al die enorme bezuinigingen weer. Europa lijkt wel eens moe van zichzelf. Een cultuur kan moe zijn. Soms denk ik wel eens dat de kerk in Europa moe is.
Geen wonder dat we soms zo aan vakantie toe zijn, aan een pauze. (Houdt u dit woord, pauze, even vast. Dit wordt een Pauze-preek.)

Is er ooit een tijd geweest waarin mensen niet moe waren?
Lijkt me niet. Jezus moet 2000 jaar geleden een goede reden hebben gehad om te zeggen: Toen Jezus zei: Komt naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan… dan zal ik jullie rust geven.
Het leven heeft altijd iets van een strijd, vroeg of laat is leven altijd weer vooral: overleven. Het is rennen of stilstaan. Rust lijkt eerder uitzondering dan regel. Wij leven wat dat betreft misschien toch, ondanks al onze moderne stress, in een relatief rustige tijd… wie zou er liever 100 jaar geleden hebben geleefd?

Het belast-zijn in dit Jezus-woord heeft waarschijnlijk alles te maken met de praktijk van de schriftgeleerden (“de wijzen en verstandigen” uit vers 25), die in die dagen in een eng wetticisme het dagelijkse leven voor mensen erg vermoeiend en vooral vreugdeloos maakten. Met al die 613 ge- en verboden.
Dat lijkt me trouwens ook iets van alle tijden: dat er altijd weer fanatici zijn, joodse of christelijke of communistische of kapitalistische of islamitische of anti-islamitische fanatici, die van hun geloof een ondraaglijk juk maken. Dat is nou zonde! Het geloof dient een juk te zijn dat het leven draaglijk maakt. Een criterium voor een waar geloof is dat dat geloof bevrijdend is, dat het de gelovige helpt om volop te leven, niet dat het de gelovige dat belemmert!
Jezus spreekt over het geloof in hem als een zacht juk dat het leven leefbaar maakt. Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden: letterlijk staat er: dan zullen jullie rust vinden voor jullie zielen. Rust van binnen.

Het werkwoord: rust geven en rust vinden, klinkt hier twee maal in twee vormen: anapausoo en anapausin- daar zit ons woord pauze in. Pauze – dat is dus een rustmoment. Pauze op school, op het werk, tijdens een vergadering. (Sinds het kerstdiner van 2010 kort ken ik ook het begrip pauzesorbet…)
Dit Griekse werkwoord wordt in de Griekse Vertaling van het Oude Testament (die in Jezus dagen veel werd gelezen!) op een aantal plaatsen gebruikt als vertaling van het van het werkwoord SABBAT = ophouden, rusten. Als er in Genesis 2 staat dat God rustte op de zevende dag, dan staat er in het Grieks dat God een pauze nam (Genesis 2: 2,3). In de Griekse Versie van de Tien Geboden staat ook: Houdt de Sabbath in ere…. want in zes dagen heeft de Heer de hemel en de aarde gemaakt… en op de zevende dag hield hij pauze. (Exodus 20: 11) Lees meer…