Zijn doop is voor ons allen een teken van wedergeboorte

Waarom houd de halve wereld toch  even de adem even in, als de kardinalen zich in de Sixtijnse Kapel terugtrekken om een nieuwe paus te kiezen? Voor een deel is het de spanning over de uitslag. Krijgen we een conservatieve paus of moderne? Is hij afstandelijk of juist hartelijk? Een jonge of een oude? Voor een deel is het een soort WK of Songfestival: welk land gaat de verkiezingen dit keer winnen? In Argentinië vierden ze feest alsof ze kampioen waren geworden. (‘Wir sind Papst.’)

Maar het gaat iets dieper. Het is ook hoop, die ons de adem doet inhouden. De hoop dat er een frisse, inspirerende wind zal gaan waaien in die oude roomse kerk. En in heel de wereldkerk. En wie weet: in heel de wereld. Zo’n paus is toch een van de invloedrijkste mensen van de wereld, en stel je voor dat hij de hele wereld positief zal weten te raken met het geloof, de hoop en de liefde van het evangelie.

Waarom houden we even de adem in als er een kindje wordt geboren? Allereerst de ouders natuurlijk. Is het een jongen of een meisje. Wat voor kindje gaat het worden?

En als Jurre straks gedoopt wordt houden we allemaal even de adem in. Jurre is geen Paus (nóg niet – je weet nooit)  – maar ook een kindje dat geboren wordt, of gedoopt, is een teken van vernieuwing, een teken van hoop. We weten allemaal wel zo’n beetje hoe het toegaat in de wereld, en dat de wereldgeschiedenis behoorlijk wat zwarte bladzijden kent, en dat we vaak weinig van de geschiedenis leren…

Maar als er dan een kindje wordt geboren – dan is het alsof in dat kleine kindje de grote wereld opnieuw begint. Alsof niet alleen dat kindje, maar wij allemaal een nieuwe kans krijgen om er dit keer iets heel goeds, iets beters van te maken. Een naïeve gedachte misschien, maar naïviteit heeft ook iets heiligs. Net zoals dat eenvoudige doopgebaar iets heilig heeft.

Daarom dopen wij in het  midden van de gemeente, in een kerkdienst – en niet in een kleine privékring  – zoals in sommige kerken gebruikelijk is. Zodat we allemaal even opleven van dat kleine nieuwe leven.

In onze lezing uit het Oude Testament wordt ons uitgebreid geschilderd hoe het er in deze wereld ook al weer aan toe gaat. We lazen een oud verhaal van meer dan 2500 jaar, maar het had net zo goed vandaag geschreven kunnen worden, want het we zien het nog iedere dag zo gebeuren.

Het verhaal begint als een familiedrama vol passie en tragiek. Het rommelde al enige tijd in familie van koning David. Amnnon, een van zijn zonen, vergreep zich aan zijn halfzus Tamar. David zelf wilde het erbij laten zitten, maar een andere zoon van David, Absalom, dacht daar duidelijk anders over. Die besloot zijn zuster te wreken. Eerwraak. (Ook nog actueel!) Hij doodde zijn halfbroer Amnon, en sloeg vervolgens op de vlucht.

Jaren later stond David hem toe om terug te keren in Jeruzalem, al mocht Absalom niet terugkeren in het paleis. Zijn kans om David op te volgen als koning leek verkeken. Maar Absalom was een mannetje. Was ambitieus. Hij smeedde een plan om toch de macht in handen te krijgen. Daar komt het in deze wereld toch steeds weer op neer: wie heeft de macht in handen?

Het begint ermee dat hij een wagen laat maken, paarden aanschaft en een escorte van 50 man in dienst neemt.  Een goed vervoermiddel met flink wat paardenkrachten … een beetje man kan nog steeds niet zonder. En een stel bodyguards om je heen doet het ook altijd goed in de beeldvorming. (Jezus zal het later heel anders doen, als hij per ezel Jeruzalem binnenrijdt – maar dat komt volgende week, op Palmzondag.)

Vervolgens gaat Absalom elke ochtend bij de stadspoort staan en hij spreekt iedereen aan die  op weg is naar de koning (= zijn vader David) om een uitspraak te vragen in een rechtsgeschil. Campagnevoeren op straat. De persoonlijke aanpak. Werkt nog altijd.
‘Waar komt u vandaan?’ vraagt Absalom dan. En vervolgens zegt hij tegen iedereen: ‘Hoor eens, ook al hebt u volkomen gelijk, bij de koning zult u geen gehoor vinden.’ De mensen naar de mond praten… dat werkt meestal heel aardig in de politiek. 

Aan de ene kant heeft hij overigens wel een punt, als hij vraagtekens stelt bij de rechtvaardigheid van zijn vader, koning David. Die heeft zich in die geschiedenis met Batseba en Uria natuurlijk erg onrechtvaardig gedragen. Maar Absalom spreekt ook pure onzin. Hoe kan hij zeggen en weten dat de mensen die hij tegenkomt en die in een rechtszaak verwikkelt zijn – dat die mensen volkomen gelijk hebben? Als een echte populist mengt Absalom gelijk en ongelijk, zin en onzin door elkaar.

Dan gaat hij verder: ‘Waarom word ik niet aangesteld tot rechter in dit land?’ (De koning was in die dagen tevens rechter.). ‘Ik zou iedereen in het gelijk stellen die een geschil of een rechtsvordering aan me voor kwam liggen.’  Ja, dat is ook een mooie: Als ik rechter ben – geef ik iedereen gelijk!

Ja ja. Abslom doet me denken aan een beroemde politieke persiflage van Kees van Kooten (de schrijver van het boekenweekgeschenkt) en Wim de Bie. De typetjes Jacobse en Van Es  hadden een nieuwe politieke partij opgericht: De Tegenpartij. Hun leus was: Geen ge…. iedereen rijk. Dat willen de mensen horen, en daarom trappen ze er in. Absalom weet hoe hij moet communiceren en campagne voeren.

We lezen verder: Wanneer zo iemand dan voor Absalom wil neerknielen, breidt Absalom zijn armen uit en omhelst hem. De persoonlijke benadering. Mensen het gevoel geven dat ze er toe doen. Nu ja – daar schort het bij nogal wat politici en leidinggevenden inderdaad wel eens aan… 

‘Op die manier palmde Absalom het volk van Israel in.’ Letterlijk staat er: zo won hij hun hart. De mensen worden een beetje verliefd op Absalom. En verliefdheid maakt blind…
Na 4 jaar campagne voeren vraagt Absalom bij zijn vader toestemming om naar Hebron te gaan om daar God te dienen door een offer te brengen. Een beetje  vroomheid op zijn tijd (niet te veel!) doet het meestal ook wel goed.

Bij de naam ‘Hebron’ zou er bij David eigenlijk een belletje moeten gaan rinkelen. Hebron is de koningsstad. In Hebron is hij zelf tot koning gezalfd en uitgeroepen (2 Samuël 5). Wat heeft Absalom daar in Hebron anders te zoeken dan… de troon? Maar David zegt alleen maar tegen Absalom: Ga in vrede. Lech-beshalom. (Ab-Shalom betekent: Vader is vrede. Deze vredevader zegt: Ga in Vrede. De Messiaanse koning is een vredevorst. 

En dan gaat Ab-Shalom. Hij laat zich vergezellen door 200 genodigden, en jawel, even later laat hij zich in Hebron tot koning van Israel uitroepen. En vers 12, het slot van onze lezing luidde: ‘Steeds meer mensen sloten zich bij Absalom aan. Zo ontstond een wijdvertakte samenzwering.’ En in het vervolg kunnen we lezen hoe er een burgeroorlog ontstaat tussen de partij van David en die van Absalom.

Het oude , bekende verhaal…! Zo gaat het in deze wereld. Een nooit eindigend gevecht om de macht. Eindeloos vermoeiend! Je zou er cynisch van worden.

Daarom houden we met zijn allen de adem in, als er een nieuw paus wordt gekozen.  Misschien zal de nieuwe paus een nieuw geluid laten horen…
Daarom houden we met zijn allen onze adem in als er een kindje wordt geboren. Want met de geboorte van een kind is het net of de wereld even helemaal opnieuw begint.

Daarom maken we ieder jaar weer zoveel werk van het kerstfeest – dat feest van het kind dat kwam in de wereld waarin machthebber als keizer Augustus en Koning Herodes het voor het zeggen hebben, om een nieuw licht op de wereld te laten schijnen.

Daarom maken we ook dit jaar weer zoveel werk van het Paasfeest: het grote feest van de opstanding uit de dood, het grote feest van de wedergeboorte van Christus. Als  Petrus in onze tweede lezing, uit de eerste Petrusbrief, ver de dood en de opstanding van Christus heeft gesproken, roept hij ons op om elkaar (tegen de stroom van de wereld in)…. om elkaar onvoorwaardelijk lief te hebben, met een zuiver hart, als mensen die opnieuw zijn geboren. In de opstanding van Christus mogen wij allen opstaan als nieuwe, pasgeboren kinderen.

Daarom maken we vandaag in deze dienst graag en volop ruimte voor de doop van Jurre, want zijn doop is voor ons allen een teken van wedergeboorte. Teken van Gods genade. Teken van de nieuwe wereld, Gods Koninkrijk, die komende is.   

Amen. 

Ds, Frans-Willem Verbaas